TRUNG HỌC NNG LM SC CẦN THƠ
  Cuộc cách mạng 3-D _1
 
Lên mạng ngày 12/1/2010

Cuộc Cách Mạng 3- D ( 3 Chiều ) .
G S Tôn Thất Trình
 
 
     I -    Cốt truyên phim ra sao mà hấp dẫn Hoa Kỳ đến thế ?              
           
         Nhìn hai cháu ngoại xếp hàng cả đêm mua vé xem phim ba chiều 3-D Avatar, hiện là phim nhiều người xem nhất , chúng tôi cũng tò mò muốn biết cái gì đặc sắc Avatar hấp dẫn chúng  đến thế.  Vé bán trong 3 tuần lễ trên thế giới đã trên 1 tỉ đô la Mỹ , trong khi nhiều ngành công nghệ Việt Nam xuất sắc, sau 10 -15 năm, vẫn chưa đạt mức ghi danh  “câu lạc bộ 1 tỉ đô la “ doanh vụ một năm.  Đây là một phim khoa học giả tưởng - sci- fi . kịch hùng tráng - epics của nhà đạo diễn James Cameron, cuốn phim bán vé nhiều nhất ở các rạp chiếu xi nê, đứng hàng thứ tư từ trước đến nay, trên thế giới . Phim đã được các nhà bình luận tán tưởng nhiều và đã được  một loạt bình luận cắm cờ khen ngợi trong 10 liệt kê đứng đầu sổ. Thế nhưng bên cạnh thác đổ khen ngợi và phổ biến , bạn có biết ai đã ghét cay , ghét đắng phim này không ?   Đó là các cán bộ dễ cáu kỉnh của những nhóm bảo thủ chính trị Hoa Kỳ 
 
            Giới bảo thủ Hoa Kỳ hoàn toàn mù lòa, không nhìn thấy tì gì những nét quyến rủ phá rào của phim 3 -D này . ( chiếu theo Patrick Goldstein, nhà bình luận phim cho nhật báo The LA Times )
             
               Từ nhiều năm qua, các học giả, phiếm bàn - bloggers  phái hửu Hoa Kỳ , không ngừng tấn công nhóm tự do Hồ ly Vọng - liberal Hollywood  qui trách nhóm tự do  đã tách rời hẳn giới “ thường dân “ thích đi xem xi nê, ,than phiền các nhà điều hành và làm phim tiếp tục làm ra những phim xi nê, có rất ít vang rền quí giá đến giới trung lưu Mỹ . Họ đã phản ứng chế nhạo vài phim đề cào chính trị tự do  cấp cao  như “ Syriana “ , “ Milk “ , “ W. “ , Religulous “ , “ Lions for Lambs “, “ Brokeback Mountain “ , “ In the Valley of Elah “ , “Rendition “ và “ Good Night “ và “ Good Luck “ .   Cho đó là những phịm hiệu quả kém cỏi,  ít người đi xem chúng ở rạp xi nê; một dấu hiệu rỏ rệt dân gian thật sự đã không thích thú đi xem những phim   trưng bày thái độ cấp tiến Mỹ .
            Lẽ dĩ nhiên là phim “ Avatar “ đã lật ngược thế cờ , xoay đầu khỏi hẳn lý thuyết này.  Như một lô nhà bình luận đã nhận xét , phim cống hiến một thông điệp rỏ ràng ủng hộ môi sinh. Nó  hình dung các nhà đấu thầu quân sự Hoa Kỳ dưới một ánh sáng thật  tiêu cực . Một cách minh bạch, nó gợi ý là không thể cùng thuyền - cùng hội với những rung động phản văn hóa - counter culture của thập niên 1960.. Đúng là những thông điệp  bảo đảm tha hóa những kể mê xem xi nê hằng ngày, theo lời các nhà học giả phái hửu. Thế nhưng phim Avatar đã được cử tọa   Hoa Kỳ khắp nơi,  nồng nhiệt hoan nghênh, từ Mississipi đến Manhattan.
            Nếu chỉ nói rằng phim khởi động một cơn giông tố tức giận phái hửu , thế là chưa đủ gì hết cả thảy. John Nolte, một nhà viết tiểu luận nổi danh cho Đại Hồ Ly Vọng và phát ngôn viên  cho các nhà tiểu luận phái hửu cho phim Avatar là là một đòn mạnh làm ra vẽ mộ đạo trong một phim đầy rẫy những dòi cá tính một - chiều và những   khuôn sáo máy computer cá nhân PC , không có lấy một cốt truyện nào, nhỏ hay lớn, gây kinh ngạc cả . … Hãy nghĩ đến Avatar như thể một “ Ước Nguyện Chết Chóc - Death Wish “ cho các người tả phái , một vọng tưởng trả thù xét lại, vô cùng đơn giản, nơi nếu chúng ta … ghét những kể xấu xa ( Hoa Kỳ ) thì bạn có thể   tha tội chúng nhờ các con số ước đoán được toàn thể . “          
           John Podhoretzt nhà bình luận phim ỏ tuần báo Weekly Standard , gọi phim Avatar là “ nói ba hoa ngu xuẩn , một phim đần độn nhất từ trước đến bây giờ . Ông tiếp : “   bạn sẽ nghe thấy nói tới chánh trị trong phim hai tuần tới, cách nào nó là một hùng ca xanh về phá hư môi sinh và một tấn công chiến tranh ở Iraq … Kết luận của phim là đòi hỏi cử tọa cỗ võ thất bại binh lính Hoa Kỳ thất bại ở Iraq, lọt vào tay phiến loạn. Như vậy đó là một biểu hiện xâu xa chống chủ nghia Hoa kỳ - Americanism. Điểm chánh là  ai đó sẽ hiến cho Jim Cameron quá nhiều công lao, đưa Avatar với lòng căm hận quân sự và cơ chế Hoa Kỳ, cùng ý niệm là muốn thành con người   chỉ có cách là thầm lặng; tất cả nghiêm túc như là một tài liệu chánh trị. Đáng chú ý hơn là xem Avatar như   thể một tỉ dụ cách nào Hồ ly Vọng đã trở thành như ngày nay,   khi đề cao vấn đề tiêu chuẩn khuôn sáo phản văn hóa.
           Ross Douthat viết ở nhật báo New York Times, đưa Cameron ra trình một tòa án  hửu phái khác, như thể là một  kẻ  làm phim Hồ ly Vọng khác, từ chối nhìn nhận sức mạnh của tôn giáo . Douthat gọi Avatar là “ Kinh Thánh theo lề lối James “. Nhưng không phải là Kinh Thánh ., mà Avatar chính là một bài biện hộ dài của Cameron cho thuyết phiếm thần - pantheism .một đức tin đặt Chúa cùng hàng Thiên Nhiên và kêu gọi nhân loại hảy cảm thông tôn giáo cùng với thế giới thiên nhiên .  Douthat khẳng định là những xã hội gần thiên nhiên , tỉ như Na’vi , tộc dân trong phim Avatar, ,không làm sáng tỏ Vườn Địa Đàn - Eden gì cả , mà là nơi cuộc sống có khuynh hướng kinh tởm, cục súc và ngắn ngủi.
            Có cả ngàn tấn chửi bới như mưa của giới bảo thủ cục cằn chống lại phim,  có lẽ nên bỏ qua chi tiết. Trừ phi nói rằng phim ảo tưởng xi nê to lớn của Cameron là một trộn lẫn của bình phẩm xã hội , thân bí hóa và hoạt họa trò chơi viđêô kiểu con trẻ cuồng si, tuồng như đã động chạm đến mọi dây thần kinh sống của dân bảo thủ chánh trị Hoa Kỳ . Dân này xem mọi điều từ ngoại giao , hâm nóng toàn cầu , cây Giang Sinh - Noen tại tòa Bạch Ốc ; thảy đều qua lăng kính của phương cách biến  khẩu hiệu bè phái. Vậy chớ tại sao một phim đầy nhóc những thông điệp tự do giết người lại  quyến rủ được dân gian thích xem xi nê mỗi ngày  ?
 TheoGovindini Murty, đồng sáng lập viên trang tham luân - blog bảo thủ tiền phong Libertas và là nhà sản xuất điều hành phim bảo thủ mới: Kalifotnistan , Avatar   chứa đầy chất chánh trị của phe tả , nhũng phim cũng là một trình diễn lạ lùng . Jim Cameron không phải đến từ con số không đâu . Ông nối gót những kẻ phim tả phái trước ông . Các người này đã biết sẽ có ai đó cùng quan điểm với họ, sẽ có dủ tài nguyên để cuối cùng  sản xuất ra một đột biến , chọc thủng phim chánh trị. Dù rằng Avatar là một phim phản nhân loại  nhiễu loạn tuyệt vời, phản quân sự,   phản ý niệm tây phương về thế giới ,  Avatar là một trình diễn và kỷ thuật  khó tin được , một phim to lớn đã chụp bắt được   chú ý của dân gian Hoa Kỳ. Chánh tri đã bay qua đầu dân gian. Khan giả không phải là những kẻ đọc New York Times   hay Duyệt Xét Quốc gia ( Hoa Kỳ ) - National Review.  Sau đây là thêm   3 lý do then chốt khiển phim làm bốc lữa cháy những sợi tóc trên đầu hửu phái Hoa Kỳ ( theo Goldstein ) :
- Ca tụng   chủ nghĩa môi sinh khờ khạo : Nếu bạn chưa biết, thì nên lưu ý là phong trào bảo thủ đã trở thành tụ điểm dẫn đạo cho hoài nghi về hâm nóng toàn cầu. Những trang xã hội hăng say phái hửu trên tập san Wall Street Journal, đã đầy chuyện kể đầy rẫy  cú sốc , chế diễu mọi điều,  từ việc chánh quyền Obama  hổ trợ năng lượng thay thế,  đến các kẻ nồng nhiệt gàn dỡ  kiểu   Xe hơi chạy điện Prius và các nhà khoa học, bị cho là đã bải bỏ các dữ liệu thay đổi khí hậu hầu đề xướng tuyên cáo của họ về ham nóng toàn cầu , mệnh danh là “Ngõ  Khí Hậu - ‘Climate gate “ như là Watergate ( đà khiến cựu tổng thống Nixon phải từ chức , nếu không sẽ bi truất phế ) . Kê/ từ khi Al Gore   chiếm ngôi giữa sân khấu, nhờ cuốn sách tài liệu “ Sự thật Bất tiện - the Inconvenient Truth “ , phái hửu đã cố tâm,   từ vụ này đến vụ khác, chế nhạo các nhà cứu vớt hành tinh tự do,  đặc biệt lấy làm  thích thú đập mạnh vào các nhà môi sinh Hồ Ly Vọng, di chuyễn bằng phi cơ phản lực riêng tư   hay sinh sống tại những biệt điện , vi la đồ sộ. Thế cho nên khi Cameron ôm chồm đến chóng mặt một tộc dân sơ khai . sinh sống  hòa hợp với  đất đai của mình , và diễn tả cay độc một tổ hợp  không có linh hồn,   làm bất cứ điều gì , kể luôn cả giết người địa phương vô tội , ăn cắp và khai thác các tài nguyên giá trị của hành tinh , là một  loại nghệ thuật viết kịch kháng kỷ thuật đáng mở chuông báo động .
- Hồ ly Vọng không Thượng Đế lại chiến thắng huy hoàng . Từ lâu các nhà bảo thủ đã than phiền là Hồ Ly Vọng phớt lờ , nực cười hy thiếu tôn kinh, vô lễ tôn giáo . Mà thật sự cũng gần đúng như vậy . Tuồng như ít khi thấy được một phim   diễn tả một cá tính   tôn giáo rỏ rệt , cũng như ít khi thấy một phim quan trọng , tài tử chánh là một phụ nữ Mỹ da đen gốc Phi Châu. Godstein cho rằng  ai nói là Hô ly vọng Không Thượng Đế là đã nói quá đáng :   nhưng rất công băng khi gọi Hồ ly Vọng là một thế giới thế tục sâu đậm . Dân bảo thủ luôn luôn mau lẹ nhấn mạnh là khi ai đó làm một phim tôn giáo rỏ ràng , tỉ như phim Mel Gibson “ Đau khổ của chúa Giê Su - the Passion of the Christ “ thi họ thâu đến   hàng trăm triệu đô la . Lẽ dĩ nhiên là họ quên bẳng   nhắc tới thất bại tài chánh , khi Hồ Ly Vọng   lam ra một phim   dịu hiền ,  một bi kịch rất ư tôn giáo vào năm 2005 : “ Chuyện kể Giáng sinh - The nativity story “ , Hồ ly Vọng chỉ thâu   có 37 triệu đô la ở Hoa Kỳ , ngang tổn phí sản xuất phim này . Có lẽ Ross Douthat đã đúng lý . Các kẻ đó xem phim, thấy thích thú một dạng lờ mờ, cảm ứng phiếm thần hơn là một thông điệp thánh kinh minh bạch .   
  - Lịch sử lâu dài phản quân sự ở phương cách khẩu hiệu Hồ Ly Vọng.   Không còn nghi ngờ gì nữa là Avatar tô điểm   những cá tính các nhà đấu thầu quân sự là nhữing lính đánh thuê bạo tàn ,  hung nô , mong muốn   hay năng nổ tàn sát hết dân bản xứ vô tội trong công cuộc đeo đuổi   khai tác tài nguyên quí báu xứ Pandora. Ai cũng có cảm tưởng là Cameron đang so sánh, không chỉ với chiến tranh Iraq mà còn cả chiến tranh Việt Nam nữa đó .   Thế nhưng trong khi Hồ Ly Vọng thỉnh thoảng làm phim phản chiến , Avatar là một cái gì khác. Một phim lính chiến hòa bình , hoan nghênh lương tri  mới trổi mới dậy của một anh lính thủy quân lục chiến, biến thành một kẻ bảo vệ một đức tin cao hơn . Điểm làm mê hồn là dân gian Mỹ , hầu như luôn luôn ủng hộ mạnh mẽ các chiến tranh ngoài nước , đã ôm chầm lấy một phim vẽ ra   những cá tính quân sự   dưới một ánh sáng   chê trách như vậy . Golstein cho rằng cử tọa đã để lọt sàng điều minh bạch , vì lẽ phim đặt vào tương lai   xuyên hành tinh, xa xôi, chứ không phải ở Hoa Kỳ ngày nay  . Khi các nhà  chốngđối chánh trị Nga,   muốn chỉ trích những chế độ hà hiếp ở nước Nga , họ thường viết những chuyệm kể   hay làm phim đặt vào quá khứ , chịch  thuốc chủng cho họ bằng cách sử dụng Nga Hoàng thế kỷ thứ 15 , như là kẻ độc tài khát máu hôm nay . Cameron cũng làm như vậy , nhưng tiến tới tương lai , tạo ra một khoảng cách an toàn cho những thông điệp xã hội che màn voan, ( không quá mỏng đâu nhé !).                .                      
             Avatar , lẽ dĩ nhiên, chứa   nhiều điều trong óc nảo hơn là chánh trị.  Đó là một vinh quang của trí tưởng tượng thị giác   và là một phim xi nê 3- D lớn lao đầu tiên trên thế giới.  Thật đúng mê hồn nhìn thấy cách nào các nhà bảo thủ bị ý thức hệ ám ảnh,  đã   tím cách bó đi xa khỏi vinh quang dân gian thích thú  và chỉ nhìn thấy riêng có dịch bản phụ chánh trị của phim, không nhìn thấy nghệ thuật  đột khởi   dang tròng tròng mắt  hướng về mặt họ !  
 
Đọc tiếp phần 2 :
 
  Số lượt bạn đọc kể từ 01/9/2009 295723 visitors (1201867 hits) on this page!  
 
=> Do you also want a homepage for free? Then click here! <=